مىشود كه وصول بسعادت ابدى و نيل بفيوضات الهى مستلزم دو دستگاه فعّاله است يكى از طرف مولى كه بايد تمام اسباب هدايت را در دسترس بندگان قرار دهد چه اسباب تكوينى از افاضه عقل و شعور و ايجاد قدرت و اراده و اعطاء قواى باطنى و ظاهرى و وسائل و لوازم ديگر ، و چه اسباب تشريعى از ارسال رسل و انزال كتب و جعل تكاليف و بيان احكام و غير اينها . و ديگر از طرف عبد كه بايد پيروى از هدايت الهى كند و در تحصيل علم و معرفت و تكميل اخلاق و اتيان بواجبات و ترك محرمات كوشش نمايد تا بسعادت نائل شود و اگر بندهء از اسباب و وسائل هدايت محروم شد در حدّ خود معذور است چنانچه در شرايط عامّه و خاصه تكليف بيان شده و همچنين اگر هدايت الهى به او رسيد و متابعت نكرد از سعادت و فيوضات الهى محروم و به عذاب او معذب خواهد بود . جمله چهارم در فَلا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ : خوف از امور باطنى و صفات نفسانى است و بواسطه ادراك مضرّات و مكاره و منافرات در انسان پيدا مىشود اعمّ از اينكه ادراك وهمى و ظنّى باشد يا ادراك قطعى و يقينى ، بنا بر اين وجود واقعى چيزى منشأ خوف نيست بلكه ادراك وجود آن مورث خوف مىشود مثل اينكه وجود سمّ يا حيوان درنده در صورتى كه انسان علم و اطلاعى از آن نداشته باشد در انسان حالت خوف ايجاد نميكند ولى اگر وجودش را ادراك كرد ترس در دل او پيدا مىشود اگر چه واقعا هم وجود نداشته باشد . بنا بر اين خوف از عذاب و سخط و غضب الهى فرع ايمان و اعتقاد است و كسى كه خوف نداشته كاشف از ضعف اعتقاد او است . و در علم اخلاق بيان شده كه خوف بر دو قسم است خوف ممدوح و خوف مذموم ، و خوف ممدوح بر سه قسم است :